Emocjonalistyczna koncepcja Durkheima
Émile Durkheim, twórca laickiej koncepcji rytuału i jeden spośród pierwszych, kto podjął rzetelnie ów sprawa
Emile Durkheim badając religie i ich rytuały, zauważył że wszystkie wierzenia, opierają się na oddzieleniu sacrum od momentu profanum i próbują na krzyż wyobrażenia wyrażać wewnętrzną, ludzką koncepcję natury rzeczy świętych. Obrzędy są tu więc regułami mówiącymi w charakterze wypada rozwijać się spośród rzeczami sfery sacrum. Co oczywiste, naukowiec nie poprzestał na tym stwierdzeniu, badając ukryte cechy rytuału. Stwierdził, że istnieje bezpośrednia wzór między więzią wiernego spośród jego bogiem, zaś związkiem jednostki ze społeczeństwem, do którego jej osoba należy. zatem laicka durkheimowska objaśnienie mówi, ze idol nie jest wzorem więcej aniżeli tylko przenośnym wyrażeniem społeczeństwa, zaś technika religijna owo sposób mistycznego mechanizmu, albowiem działania rzeczowe naśladują operacje rozumowe. Chodzi w niej o to, aby nie traktować fizycznego przymusu w stosunku do ślepych sil, lecz o to, by zadowolić pewna świadomość, wzmocnić ją i ponad nią zapanować.
Durkheim uważał, że świętość jakiegoś przedmiotu nie zależy od momentu jego wewnętrznych cech, atoli zaledwie przypisanych, zaś uczucia religijne, są jakby wymuszane przez oddziaływanie społeczeństwa na jednostkę - chociaż obiektywnie są one potrzebne, w charakterze otucha i impresja bezpieczeństwa.
Co ważne zauważenia, Durkheim nie przyjmuje popularnego w swoich czasach poglądu, że teizm jest objawem strachu i niepewności. Odróżnia to, co religijne (ustalające rozłożenie rzeczy), od momentu tego, co nadprzyrodzone (nastawione na anomalie), zaś nawet od momentu boskiego, ponieważ istnieją rytuały bez boga. teizm jest według niego przede wszystkim duchowością, spajającą w przekonany maniera społeczeństwo.
Rytuał jest tu czynem determinowanym przez emocje, rodzajem odnowy moralnej możliwej do osiągnięcia tylko w toku spotkania i zgromadzenia jednostek potwierdzających wspólne uczucia. Stąd podobnie pokrewieństwo zaś nawet jedność znaczenia wszystkich rytuałów nie bacząc na różnorodności wierzeń, mitów i dogmatów. Nie jesteśmy natomiast w stanie przewidzieć, innymi słowy nowe symbole, wyrażające nową wiarę, będą podobne do starych, spośród racji ciągłej zmiany systemów uczuciowych regulujących rolę rytuału.
Jak bez trudu zauważyć hipoteza Durkheima kluczową rolę w rytuału widzi w emocjach, łączących społeczeństwo. podobnie hipoteza o zbiorowym pochodzeniu sacrum opiera się na stwierdzeniu, że emocje przeżywane zważywszy na spośród ceremoniami nie tworzą rytuałów, lecz oczywiście rytuały wzbudzają emocje. Nie odrzuca natomiast roli aktywności umysłowej człowieka w tej dziedzinie, lecz głosi wyższość sfery społecznej ponad intelektualną.
Z teorią Durkheima korespondują poglądy polskiego antropologa, Bronisława Malinowskiego. Twierdzi on, że rytuały są sposobem na zmniejszenie napięcia w trakcie podejmowania decyzji w sytuacjach niepewnych.